معرفی کتاب

کتاب ارزشیابی توانمند ساز 

         نويسنده : محمد حسن محقق معين

 

محمد حسن محقق معین نویسنده این کتاب  بوده و موسسه بین المللی توسعه مفاهیم مدنی   چاپ اول آن را در 120 صفحه  و 3000 نسخه منتشر نموده است.  قیمت کتاب 1200 تومان است. برای خریداری این کتاب می توانید به انتشارات فرزین واقع در روبروی دانشگاه تهران خیابان انقلاب اول خیابان دانشگاه پلاک 5 مراجعه فرمایید.تلفن تماس:[phone]،دورنگار:6695198

 

در فصل اول، ضرورت تحول ارزشيابي در سازمان‌ها، برنامه‌ها و گروهها مطرح و ارزشيابي را معادل « فرایند جمع‌آوري نظامند اطلاعات درباره مورد ارزشيابي به منظورهاي: كسب شناخت، بهبود عملكرد، يادگيري، پاسخگويي، برقراري ارتباطات و برنامه‌ريزي براي آينده» دانسته و تعريف نموده‌ايم.

در فصل دوم، به شرح مباني نظري چنين تعريفي از ارزشيابي با استفاده از آراء نظريه پردازان علوم تربيتي پرداخته‌ايم. فصل سوم به معرفي يك الگوي موفق متكي بر نظريه‌ها و رويكردهاي نوين ارزشيابي تحت عنوان: «الگوي ارزشيابي توانمندساز» اختصاص يافته است.

در فصول چهارم و پنجم به معرفي نسبتاً تفصيلي برخي از فنون ارزشيابي تحت عنوان مدل‌هاي منطقي اجراي برنامه و طراحي ارزشيابي همت گمارديم. دست اندركاران سازمان‌ها و برنامه‌ها با كاربرد الگوي ارزشيابي توانمندساز و استفاده از مدل‌هاي منطقي تحت حمايت و تسهيلگري ارزشيابان توانمندساز مي‌توانند در جهت نهادي و دروني كردن ارزشيابي در سازمان و برنامه خود گام بردارند.

فصل ششم كتاب كه فصل آخر آن است به ارائه پيشنهادها و معرفي تجارب و نهادهايي كه براي كاربرد الگوي ارزشيابي توانمندساز در ايران از سال 1380 كه نويسنده احتمالاً براي اولين بار اين الگو را در منابع منتشر شده به زبان فارسي معرفي كرده، اختصاص يافته است.

كتاب، علاوه بر فهرست مآخذ و معرفي هشت سايت و وبلاگ اينترنتي فارسي و انگليسي زبان براي مطالعات بيشتر، داراي نه پيوست است، پيوست‌ها شامل انواع مدل‌هاي منطقي و چك ليست‌هايي است كه براي كاربرد معناي جديدي كه از ارزشيابي در كتاب ارائه شده؛ به كار سازمان‌ها و برنامه‌ها مي‌آيد.

ارزشیابی توانمندساز بخشی از چشم‌انداز خردورزانه ارزشیابی است كه در آن مفاهیم، فنون و یافته‌های ارزشیابی برای انگیزاندن پیشرفت و بالندگی به كار گرفته می‌شود. ارزشیابی توانمندساز جهت‌گیری صریح ارزشی دارد و طراحی آن به منظور کمک به مردم برای کمک به خودشان و بهبود برنامه‌هایشان از طریق خودارزشیابی و اندیشیدن است. دست‌اندرکاران برنامه، ارزشیابی‌هایشان را به اجرا گذاشته و ارزشیاب بیرونی اغلب نقش یک مربی یا تسهیلگرمکمل را با توجه به ظرفیت‌های درونی برنامه ایفا می‌نماید.

 ارزشیابی توانمندساز دارای سه مرحله است كه در اولین مرحله  رسالت ها واهداف کلی سازمان و یا برنامه تبیین می‌گردد. مرحله دوم در بردارنده تعریف و ممیزی فعالیتها است و در مرحله سوم برنامه‌ریزی برای آینده صورت می‌گیرد. در یک کلام ارزشیابی به بخشی از برنامه‌ریزی و مدیریت عادی سازمان‌ها تبدیل شده و این به معنای نهادی کردن و درونی شدن ارزشیابی است.

ارزشیابی توانمند ساز این کمک را می کند که با توانمند شدن مردم،افراد مختلف در سازمان ها ، برنامه ها ، محلات و هر مجموعه ای که حضور دارند؛ با یکدیگر کار کرده ، مسائلشان را تعریف کرده  و با استفاده از فنون ارزشیابی توانمند سازاز جمله مدل منطقی طراحی برنامه و مدل منطقی طراحی ارزشیابی، کیفیت را یافته و راه حل هایی با هزینه موثر برای بهبود برنامه ها و ارزشیابی هایشان بیابند.

 فرایند ارزشیابی توانمند ساز برای برنامه ها و سازمان ها  معمولا با برگزاری کارگاه آموزشی ارزشیابی توانمند ساز آغاز می شود. در کنگره پژوهش های مشارکتی  جامعه محورکه از 14 تا 16 تیر ماه جاری در اردبیل برگزار می شود؛ نویسنده کتاب به معرفی الگوی ارزشیابی توانمند ساز و نهاد های  پیشتاز و پشتیبان  ارائه و استفاده از این رویکرد نوین ارزشیابی در ایران خواهد پرداخت.

نويسنده اميدوار است، مطالعه اين كتاب، دست اندركاران و ذينفعان سازمان‌ها برنامه‌ها و گروه‌هاي مختلف را به انديشه استفاده از فنون نوين ارزشيابي بيندازد. نويسنده در اين راه آمادگي هر گونه همكاري و تسهيلگري از جمله ارائه كارگاه آموزشي ارزشيابي توانمندساز  از طریق موسسه ارزشیابی توانمند ساز معین  را دارد. انشاء‌الله در آينده نزديك «كتاب كار ارزشيابي توانمندساز» كه در آن مطالب اين كتاب بسط و ايضاح بيشتري يافته به زيور طبع آراسته گردد. منتظر نظرات خوانندگان محترم كتاب براي اصلاح و تكميل مطالب آن هستيم.

 

عناصر و اجزای تشكیل‌دهنده‌ی راهنما‌ی برنامه‌ی درسی

عناصر و اجزای تشكیل‌دهنده‌ی راهنما‌ی برنامه‌ی درسی عبارتنداز:

1- مقدمه‌

2- تبیین رویكرد

3- اهداف

4- محتوا

5- روش های تدریس

6- ارزشیابی پیشرفت تحصیلی

7- بیان ویژگی ها و مهارت های معلم برای تدریس یك ماده درسی

8- تعیین استاندارد ،ملزومات ،تجهیزات و امكانات مورد نیاز برای اجرا

9- اشاعه ی برنامه درسی

10- نظام تجدید نظر

1- مقدمه‌:

    شامل تصویر كلی از برنامه و تبیین فلسفه وجودی درس و ... می‌باشد.                                                              

2- تبیین رویكرد:

    شامل جهت‌گیری كلی برنامه و منطق حاكم بر آن است.      

3- اهداف:

    اهداف ماده‌ی درسی در طول دوره‌ی تحصیلی در سه حیطه‌ی یادگیری، شناختی، مهارتی (ذهنی و عملی) و نگرشی بیان می‌شود و سپس اهداف در پایه‌های تحصیلی در سه حیطه ذكر شده ، تدوین می‌گردد.      

 4- محتوا:

     شامل تبیین مفاهیم اساسی مربوط به هر دوره ی تحصیلی و تنظیم جداول وسعت وتوالی مفاهیم و مهارت‌ها برای هر دوره‌ی تحصیلی می‌باشد كه در این بخش موارد زیر نیز گنجانده می‌شود:

    ملاك‌هایی كه در تهیه‌ی محتوای آموزشی مدنظر قرار می‌گیرند، عبارتنداز: سازمان‌دهی محتوا، رعایت ارتباط افقی و عمودی      

 5- روش‌های تدریس:

       روش‌های مناسب یاددهی - یادگیری و توصیه‌های لازم (بر مبنای رویكرد برنامه‌ی درسی) در هریك از پایه‌های تحصیلی .

            - بیان روش‌های مناسب یاددهی - یادگیری برای واحد یادگیری ماده‌ی درسی موردنظر      

     6- ارزش‌یابی پیشرفت تحصیلی: 

        توصیه‌های كلی درمورد ارزش یابی متناسب با اهداف ،‌تعیین روش‌های ارزش یابی و تعیین سهم هر یك از حیطه‌ها (دانستنی‌ها، نگرش‌‌ها ، مهارت‌ها ) در هر پایه تحصیلی می‌باشد كه شامل موارد زیر می‌باشد:

-         تعیین سطح عملكرد مورد انتظار ازدانش‌آموزان در هریك از واحدهای یادگیری .

-         تعیین شیوه‌های ارزش‌یابی از پیشرفت یادگیری دانش‌آموزان در واحدهای یادگیری.

-         بیان ابزارهای اندازه‌گیری مناسب برای ارزش‌یابی از پیشرفت یادگیری دانش‌آموز.

-         بیان وسعت و محدودیت ارزش‌یابی از پیشرفت یادگیری برای هر واحد یادگیری.      

7- بیان ویژگی‌ها و مهارت‌های معلم برای تدریس یك ماده درسی:

                        1-7- مهارتی‌هایی كه باید در معلم تقویت شود.

                        2-7- دانش و اطلاعاتی كه معلم باید كسب كند.

                        3-7- عملكردی كه باید در رفتار معلم تجلی پیدا كند.

                        4-7- ویژگی‌های عمومی و اختصاصی معلمان      

8- تعیین استاندارد ، ملزومات ، تجهیزات و امكانات مورد نیاز برای اجرا:

    1-8-  در زمینه فضای كلاس شامل وسعت ، آرایش میز و نیمكت و ... .

   2-8-  تجهیزات و ملزومات لازم مانند وسایل دیداری و شنیداری ، تجهیزات آزمایشگاهی و ... .      

9- اشاعه‌ی برنامه درسی:

       شامل تعیین رئوس و محتوا و روش‌های اشاعه (حضوری- غیرحضوری) و شیوه‌های دیگر در خصوص هر یك از گروه‌های معلمان، اولیاء، دانش‌آموزان ، مدیران و عوامل اجرایی      

  10- نظام تجدیدنظر:

     اصول و ملاك‌های تجدید‌نظر در راهنمای برنامه‌ی درسی را مشخص می‌كند.

ارتقای برنامه‌ریزی درسی كه از اهداف سازمان در برنامه پنج ‌ساله است در ابعاد زیر صورت گرفته است.

 1- بهبود كیفیت فرآیند برنامه‌ریزی درسی با توجه به جدیدترین یافته‌های علمی

 2- اعتلای كیفیت برنامه‌ها و روش‌های آموزشی با توجه به رویكردهای جدید آموزشی

 3- تهیه روند نمای چگونگی تولید، اصلاح و بازنگری طرح‌ها و برنامه‌ها و نهادینه كردن تصمیم‌گیری‌ها بر مبنای پژوهش

 4- تولید راهنمای برنامه‌ی درسی جامع در دوره‌های مختلف تحصیلی و مواد مختلف درسی با رویكرد تلفیقی

تبریک سال نو

نفس باد صبا مشک فشان خواهد شد         عالم پیر دگرباره جوان خواهد شد

 

با سلام خدمت اعضای محترم  کمیسیون های ارزشیابی شهرستان, نواحی ومناطق سراسر استان همدان و بازدید کنندگان محترم:

 آغاز سال جدید خورشیدی وبهار طبیعت را تبریک میگوییم.

                                    کمیسون ارزشیابی پیشرفت تحصیلی –تربیتی استان همدان